Evinden çıkıp yürüyerek 45 dakikada Maçka G-Mall’a ulaşan “abla”, bilet dağıtımı için gişenin açılmasına yarım, filmin başlangıcına bir saat kala kuyruktaki yerini alır. Sinemaseverlerin beraberce bekledikleri -ortalama- her yarım saat, yapacak başka şey olmadığından, sevecen ahbaplıklar kurulmasına, bir çeşit kuyruk kardeşliğine neden olur. Bu arada “abla”, bir kuyrukta, arkasındaki Ankara Dil Tarih’te okuyan Japonca öğrencisi kızdan, Türkçe ile Japonca’nın aynı, Ural-Altay dil ailesine bağlı olduklarını, ortak pekçok yanları bulunduğunu, bir başka kuyrukta da önünde sohbet eden bir grup çevirmen kızdan da İngilizce’den çevirdikleri Güney Kore dizileri hakkında birşeyler öğrenir. Yukarıdan, girişteki, G-Mall elemanı görünen kara kediyi, oyunlarını, izlemek de “abla” için, bir başka eğlence biçimidir.

2007 yapımı Nasıl Kendim Oldum: Yönetmen Cun İçikava, oyuncular Riko Narumi, Atsuko Maeda, Mariko İşihara… Öğrencilik yılları boyunca, “elinden geleni” yaptığı halde okul problemi yaşayan, anne babasının daha sonra boşanmayla sonuçlanan kavgalarının nedeni olduğunu düşünen genç kız, annesiyle yaşamaya başladığında, mezuniyetten sonra ayrı düştükleri, -dışlanmış- bir başka kıza, kendisiyle ilgili hayallerini, öykü parçaları şeklinde, e-maille gönderir. Arkadaşsız kız, böylece kendine yeni bir kimlik oluşturur ve -bir sevgili de edinerek- sevilen biri haline gelir. Beri yanda, yolladığı hikâye parçacıkları ile yazın öğretmeninin dikkatini çeken kız, öyküyü nasıl bağlayacağını bilemeyip bunaldığı sırada, diğerinden gelen teşekkür telefonu üzerine -ikiye bölünen perdede, yanyana göründükleri- ağlayarak yaptığı uzun konuşmayla kendisiyle yüzleşir, bir tür arınma yaşar.

Dürüstçe kendisiyle yüzleşip, kendini olduğu şekliyle kabul ederek sevmenin, ne denli sabır, cesaret gerektiren zor bir iş olduğunu, bunu başarmaya çalışan “abla”, bizzat kendi deneyimleriyle bildiği için, filmin ağır temposunu kusur değil bir gereklilik olarak değerlendirir.

2007 yapımı Dün Hiroşima’da Bugün Hiroşima’da: Yönetmen Kiyoşi Sasabe, oyuncular Lena Tanaka, Kumiko Aso, Hisaşi Yoşizava… Atom bombasından 13 yıl sonra Hiroşima’da, nasılsa sağ kalan annesiyle, ve kimseyle, olanları hiç konuşmaksızın yaşayıp giderken, “o gün” enkazdan çıkarıp sırtında taşıyarak yardım aradığı küçük kız kardeşi, yanıklarının etkisiyle ölürken, uzun yaşamasını dilediği, hayatta olmaktan suçluluk duyan ablanın yaşamı, 26 yaşında atom bombası sendromu nedeniyle sona erer. Savaş yüzünden bir başka kentte teyzesiyle büyüyen oğlan, annesinin yanına döner; anne bomba kurbanı olduğu gerekçesiyle, öksüz yetim komşu kızı gelinliğe kabul etmek istemez. Yıllar içinde gelin ve kayınvalide, yaşamlarının Tokyo’daki kısmında ardarda ölürler. Lanet, sevdiği kızın ailesinin, erkek torunu, uzaklaştırmaya çalışmasıyla sürer…

Hiroşima ve Nagazaki üzerine atılan bombaların yarattığı, Dünyanın insan eliyle yaratılan, en az Nazi kampları kadar büyük insanlık trajedisi, “abla”nın kafasını her zaman kurcalayagelen, çok acı veren “neden?, niçin?”lerdendir. Ne zaman, zamanların sonu, Dünyaya öğrenmek üzere geldiği gerçeği, kişisel kontratlar, resmin bütününden fazlasını görerek/görmeye çalışarak bir sonraki boyuta beraberce geçebilmeyi mümkün kılabilecek titreşim yükseltme… kavramlarıyla karşılaşır, o zaman “neden?, niçin?”ler, giderek daha az acı verir hale gelir.

2009 yapımı Zirve -Nirengi Taşı Kayıtları-: Yönetmen, Görüntü Yönetmeni Daisaku Kimura, oyuncular Tadanobu Asano, Teruyiki Kagava, Ryuhei Matsuda… 1907′de, haritada boş kalan son yeri haritalamak üzere, ordu tarafından görevlendirilen bir grup -ayaklarında hasırdan örme sandaletlerle-, amatör bir dağcı grup -ayaklarında dağcılık botları- ile yarışarak, olumsuz doğası yüzünden iğneli dağ diye anılan Tsurugidake‘ye tırmanmaya çalışırlar.

Muhteşem doğa görüntüleri eşliğinde, bağlılık, bir diğerine saygı ve sevgiyle aylar boyu emek verilerek dikilen 27 işaret kulesi tamamlanır ama, zirvede, onlara “…karların içinden çıkacak, karların içinden ineceksiniz…” diyerek yol gösteren şamandan, (buldukları sembole bakılırsa) bin yıl önce, -”abla” bir önceki manyetik altüst oluş öncesi burada iklimin çok daha yumuşak olabileceğini düşünür-, ayakbasıldığı gerekçesiyle, ordu başarılarını görmezden gelir. Bu noktada, yolunu bulmaya çalışan ruhlar kadar, deneyimler için olmazsa olmaz beden ile yaşadığımız Dünyada, “harita”nın anlamının farkında olarak kendilerinden sonra zirveye varan amatör dağcılar, berikilerin hakkını teslim eder, haritalamayı bitirmek üzere olan grubu saygıyla selamlar.

Evinden 12:15′te çıkıp, Bomonti’den Osmanbey’e varan, Rumeli Caddesi’nden Harbiye’ye by-pass yapan “abla”, yer numarası dağıtım saatinde G-Mall’da olursa da, beklenmedik ilgiden kafası karışıp bizlere benzemiş dakik Japon organizyonu çoktan numaraları dağıtmış! İki öğrencinin uyarmasıyla masaya yanaşıp, kalabalık arasından uzanarak parmak kaldıran “abla”, 160 numarayı, ardından, -çinko!- diye seslenerek gülüşmelere yol açan yirmilik gruplardan biriyle biletini almayı başarır.

Japon Sineması’ndan Yeni Yapıtlar 2010 başlıklı toplu gösterimden 2007 yapımı Yamazakura (Yaban Kirazı Çiçekleri): Yönetmen Tetsuo Şinohara, oyuncular Lena Tanaka, Noriyuki Higaşiyama… Beylikler döneminde, ikinci evliliğini görücü usûlü -dul oluşunu başına kakan, Bey’e yaltaklanarak zenginleşmiş ailenin oğluyla- yapan Noe, düğüne yakın bir tarihte kaybettiği sevdiğinin anısını taşıyarak yalnız yaşayıp ölmüş halasının mezarını ziyaret ettiği bir gün, çiçek açmış Yamazakura ağacından bir dal koparmasına yardım eden kılıç ustasının, -reddettiği- kendisine âşık taliplerinden biri olduğunu anlar. Bu arada, rüşvetle …cariyelerle dolu ikinci evini yaptırdığı… söylenen Umisaka Beyi’nin vergileri altında açlıktan ölmeye başlayan köylülerle küçük bir tanışıklık, kılıç ustasını radikal bir kararla suikasta yönlendirir. Diğer yandan, aşağılanmalara dayanamayıp kocasının, aile armalarını taşıyan kaftanını yere atan Noe, kayınvalidesince kovulur, evinde sevgiyle karşılanır. Çok az konuşarak sessizlikle anlaşan, yoksulu da zengini kadar zarif insanların öyküsü, tertemiz doğa içinde, eriyen karların şırıldadığı küçük dereler, düzgün pirinç tarlaları, kiraz ağaçları, ocak çevresinde sade yemek törenleri… ile anlatılır. Babasının dia çekmeye başladığı ’60′lı yılların başından itibaren, Japonlarla yazışarak kurduğu dostluk, Fujiyama resimli güzel baskılı takvimler, dialar, dergiler aracılığıyla ilgisini çeken, hayranlık duyduğu bu kendine özgü halkı ilgiyle izleyen “abla” filmden, kuyrukta tanıştığı, sinemaya, yeni izlediği François Girard filmi İpek‘in etkisiyle gelen hanım kadar memnun, doygun çıkar.

Çıkar çıkmaz bir sonraki filmi izlemek üzere yeniden kuyruğa giren “abla”, yer numarası faslını aşan Japon hanımlardan biletini alır, kendisini sabırla bekleyen sevgili arkadaşının yemek davetini kabul eder, beraberce -kendisi cep telefonu kullanmadığından- küçük kız kardeşine akşamki açılış törenleri için buluşma yeri mesajı yollarlar.

2005 yapımı Yarının Anıları: Yönetmen Yukihiko Tsutsumi, oyuncular Ken Vatanabe, Kanako Higuçi… Günümüz Japonya’sının çelik cam büyük binalarından birinde çalışan reklam şirketi yöneticisi Saeki’ye konan erken Alzheimer tanısı, ailesi, çevresi ile yaşadıklarının doğrulukla, duygusallık kışkırtılmadan anlatılan öyküsü… Gençliklerinde, seramik kursunda tanıştığı sevgili eşi Emiko’nun özveriyle, kendisini artık tanımadığı trajik ana dek desteklediği Saeki, aktif yaşamın dışında kalma zorunluluğunu reddetse de, hastalığın ileri bir döneminde kendisi için bakımevi görmeye gidecek kadar bilinçli davranır. Karnı burnunda kızının evlilik töreninde yaptığı -yazısını kaybettiğinden- doğaçlama konuşma, torununun doğumu ve ilk yılları için şükran duyan Saeki, yavaşça kayıp bir dünyaya kayarak kaybolur.

Broşürde titizlikle 18:02′de biteceği belirtilen film, tam 18:02′de biter; sıkıca sarınan “abla” Taksim’deki 2010 Avrupa Kültür Başkenti açılış törenleri için kardeşiyle buluşmak üzere stadın yanından yokuşa sarar, Taksim’e çıkar, 18:45′te buluşma adresi Tünel’in girişine varır. Anıtın önünden geçerken -adam başı bir polis görünen- polislerin birinden aldığı bilgiye dayanarak ateş gösterisinin Gezi Parkı’nda yapılacağı bilgisi üzerine yeniden Taksim’e dönen kardeşler, meydana bakan simit sarayı terasında sert rüzgârla savrulan yağmurdan, sıcak çay desteğiyle hayatta kalmaya çalışarak bir saate yakın bekledikten sonra Haliç’teki gösteriyi mi izlesek? düşüncesiyle meydana inerler. Tam o sırada başlayan muhteşem ateş, dans, havai fişek, akrobasi gösterisi “abla” ile küçük kız kardeşi fazlasıyla memnun eder. Programda verilen saatlere hiç uymuyor görünen -toplam yedi merkezde yapılan- gösterilerden bir diğerini, Haliç‘teki Kongre Sarayı karşısında yapılacak olanı izlemek niyetiyle, eski Galata Köprüsü üzerinde, yağmur altında sabırla bekleyen kalabalığa karışan “abla” ile kardeşi, yön sordukları, “başlamadı, başlayacağa da benzemiyor” diyen polise inat, belirtilen başlangıç saatinden bir saat 15 dakika sonra, Macaristan’ın Pecs, Almanya’nın Essen kentleriyle birlikte İstanbul‘un, resmen Kültür Başkenti ilan edilişine -Taksim’deki kadar uzun ve görkemli değilse de- çok güzel havai fişek gösterisiyle, tanık olurlar.

Epey uğraştıktan sonra taksi bulup, şemsiyeye karşın sırılsıklam eve varan “abla”yı bir sürpriz beklemekte; paralı kanalda kardeşinin festivalde izleyip beğendiği, 2008 ABD yapımı Günışığı Temizleme Şirketi: Yönetmen Christine Jeffs, oyuncular Amy Adams, Emily Blunt, Alan Arkin, Jason Spevack… Temizlikçi olarak çalışan Rose, zekî oğluna daha iyi şartlar yaratmak için, kızkardeşiyle, bilmedikleri, yaparken öğrendikleri, başlangıçta zor gelen suç mahâli temizleme işine girerler. İntihar ederek, iki küçük kıza çözülmesi çok zor bir sorun yükleyerek ölen annelerinin, …cevizli pay önerdiği… küçük repliğinin bulunduğu kısa bir oyun sergilediği filmi, TV’da yakalayan abla, kardeşini arar; cenazeden, vuran ayakkabısından başka bir şey hatırlamayan genç kızın gözyaşlarıyla izlediği sahne bir anlamda barışma anıdır. Doğru düzgün anlatılmış, iyiniyetle yücelen çok güzel bir film!