Leyla ile Mecnun

- 06/03/2012
9,44(18 oy)

Televizyon günümüzde insan hayatının vazgeçilmezi durumundadır. İnsanlar gününün bir bölümünü televizyon karşısında geçirmeyi alışkanlık haline getirmiştir. Televizyon dizileri bizi ekrana bağlayan en önemli sebeplerdendir. İnsanlar günlük hayatın bunalımından kurtulmak için ağırlıklı olarak komedi dizilerini tercih ediyorlardır.

Son yirmi yıldır dünyada izlenen komedi dizileri karakter merkezlidir. Bir grup arkadaşın yaşantılarından yola çıkarak izleyicileri güldürmeyi amaçlayan senaristler belli bir çizgiden ayrılamamalarına rağmen geniş kitlelerce izlenen diziler ortaya çıkmıştır.

“Friends” dizisi 1994-2004 yılları arasında yayınlanmış, bir grup arkadaşın aşklarını, sevinçlerini, üzüntülerini anlatmış bir dizidir. Dizinin uzun bir süre devam etmesi ve izleyici kitlesinin fazlalığı yabancı dizi yapımcılarını bu tarz maliyeti de az olan yaklaşık 20 dakika süren dizilere yöneltmiştir.  “How i met your mother” “Friends”den sonraki neredeyse en popüler dizidir. 7.sezonda olan dizi Ted’in çocuklarına anneleriyle nasıl tanıştığını anlatmak istemesiyle başlar. Diziyi anlatan Ted, hayallerinin kadınıyla tanışmayı bekleyen, hayalperest biridir. Barney her gün başka bir kızı elde etmek peşinde olan dizinin çapkın karakteri, Robin ciddi bir ilişki istemeyen kariyeri ve arkadaşları için vazgeçilmez biridir. Grubun çifti Lilly ve Marshal, uzun yıllardır bu arkadaş grubunun üyesi olup uzun süren bir aşkı temsil etmektedir. Dizi’nin büyük bölümü Ted’in oturma odasında geçer  Ayrıca Ted’in evinin alt katındaki bar da sürekli gittikleri bir mekandır. Nadiren değişen mekânlar dizinin maliyetinin az olduğunun göstergesidir. Dizinin süresinin kısalığı ve bir sezonda 24bölüm yayınlanması göz ardı edilemez.  Ayrıca kültürel bakımdan bir bilgi vermiyor, düşünmeye sevk etmiyordur. Dünyanın en çok izlenen komedi dizilerinden birisi de “The Big Bang Theory”dir. Bu dizi de öncekiler gibi yaklaşık 20dakika süren, bir senede 24 bölüm yayınlayan, karakter merkezli dizilerdendir. Dizinin beş ana karakteri vardır: Sheldon,Leonard,Howard ve Raj bilim ile uğraşan, toplumun inek diye adlandırdığı insanlardır, Penny ise Sheldon ve Leonard’ın güzel komşularıdır. Sheldon’un aşırı takıntılı olması, Howard’ın annesiyle yaşaması, Raj’ın kızlarla konuşamaması, Leonard’ın kızların ilgisini çekmesi,Penny’nin sıradan ama güzel olması karakterleri tanımlamak için yeterlidir. Olaylar bu karakterler çerçevesinde gerçekleşir. Olayların geçtiği mekânlar diğer örneklerde olduğu gibi sınırlıdır. Verilen mesaj, bilgi yok derecesindedir. Aynı tarzda yapılan fakat izlenme rekorları kıran dizilere örnekleri çoğaltabiliriz: “Two and a Half Man” “Chuck” “Glee” “Modern Family” “Desperate Housewifes” “Sex and The City” “New Girl””Seinfeld” “30 Rock” “Monk” ve daha birçok popüler dizi..

Bu dizilerin ortak özellikleri maliyet açısından, gösterildiği süre açısından, kurgu açısından, verdiği bilgi, mesaj açısından oldukça zayıf olmasıdır. Peki, insanlar neden böyle diziler izliyorlar? Çünkü bu dizilerde kendi sıradan yaşantılarından bir parça bulmaktalar ve yaşantılarının sıkıcılığını böyle sıradan dizilerle gidermek istemektedirler.

Yabancı diziler bu şekilde devam ederken 9Şubat 2011’de TRT1 ekranlarında izleyici ile buluşan Leyla ile Mecnun dizisinin namı Türkiye’de ve dünyada yayılmaya başladı. Dizinin dünyanın film ve dizilerinin puanlandırıldığı en büyük site olan İnternet Movie Data Base’de en iyi ilk on dizi içine girmesi üzerine, izleyici kitlesi katlanarak arttı.

Leyla ile Mecnun’u diğer komedi dizilerinden öne çıkaran faktörler nedir peki? İlk faktör o alışık olduğumuz birkaç arkadaşın bir oda içerisindeki konuşmalarından oluşan sıradan komedi dizileri standartlarının dışında olmasıdır. Karakterlerin ve mekanların çeşitliliği, konunun farklılığı, film kadrosunun kaliteli olması, kültürel ögelerin dışında dünyanın tanınmış film ve dizilerine yapılan göndermeler,   dizide geçen müziklerin orijinalliği, gündemden konulara yer vermesi gibi birçok faktör dizinin popülaritesini artırdı.

Leyla ile Mecnun’un karakterlere bakalım. Leyla, Mecnun, Arda, İskender, Pakize, Ak Sakallı Dede, İsmail Abi, Erdal Bakkal, Hırsız Yavuz, Zeynep, Metin, Sevim, Nurten Yenge, Nurten Yenge’nin Yeğeni, Kaan, Kamil, Arda’nın Babası, Az Sakallı Dede, Leyla’nın Arkadaşları, Benjamin, Çiçekçi, Çiçekçinin Oğlu, Doktor, Zekiye, Berkecan… 29.bölümden sonra ayrılan Leyla, Arda, Zeynep’ten sonra gelen karakterlere bakarsak: Sedef, Şirin, Şirin’in Abisi, Sedef’in Nenesi, Talat, Tatlım Diyen Kız, Yavuz’un Yeni Aşkı… Ayrıca dizide kısa süre görülmüş karakterler; Ata Erkil, Behzat Ç.,Bilal, Bülend Özveren, Can Akbel, Çılgın Profesör, Dağdaki adam,Ersin Düzen, Evdeki adam, Gemideki adam Harun, Mafya babası, Memur, Noel Baba, Prodüktör,Sabiha Sarı Bıyık, Sermet Erkin, Şekerpare, Sermet Yeşil Sunucu,Terapist. Dizideki karakter çeşitliliği bahsi geçen tüm dizilerdeki karakterlerden bile fazladır. Dizinin süresi ve bir sezon boyunca çıkan bölümler bakımından Leyla ile Mecnun oldukça doyurucu olduğu görülmektedir. Karakterlerin her birinin kişilik özellikleri ve oynadıkları rolü başarıyla sergilemeleri de dizinin kalitesini üst düzeye taşımaktadır.

Dizinin geçtiği mekanların çeşitliliğini değerlendirmek gerekirse dizinin geçmediği mekan yok denilebilir. (Mecnun’un Evi, Erdal Bakkal, Leyla’nın Evi, Leyla’nın Okulu, Kireçburnu Sahili, Kafe, Hastane, Kumarhane, Arda’nın Evi, Amerika, Issız Ada, Çöl, Uzay Gemisi, Uzay Boşluğu, Rüyalar Alemi, Çizgi Dünya, Mezarlık, Park, Lunapark, Futbol Sahası, Nikah Salonu, Sokaklar, Yollar)  

Peki kültür açısından Leyla ile Mecnun dizisi izleyicisine katkı sağlar mı? Dizide bahsi geçen Türk Sineması&Dünya Sineması’nın başlıca eserleri izleyiciye bir film kültürü verimektedir. Forrest Gump’tan God Father’a, Dead Poets Society, Matrix, Back to the Future, Desperado, Black Swan, Addams Family gibi dünyanın en iyi diye adlandırdığı filmlere göndermeler bulunmaktadır. Dr House, 24,Lost, Knight Rider, Star Trek gibi yabancı dizilere yapılan göndermelerin yanı sıra Akasya Durağı, Parmaklıklar Ardında, Aşk-ı Memnu, Yaprak Dökümü, Arka Sokaklar, Doktorlar, İffet, Çocuklar Duymasın, Pis Yedili, Kurtlar Vadisi gibi popüler Türk dizilerine, İncir Reçeli, Recep İvedik, Tatar Ramazan gibi başarılı Türk filmlerine de göndermeler de bulunmaktadır. Bu göndermeler karşı tarafın canını sıkmayacak ince espriler içermektedir ayrıca gündemde olan konularla ilgili mesajlar da içermektedir. (Kadına Şiddet, Ortadoğu Meselesi, Divan Şairi Fuzuli, Reklamlar, Kadın Programları, Yarışmalar, Milletvekilleri, Dostluk, Sokak Çocukları, Tüketim Toplumu, Eurovision)

Dizi her yaş grubuna hitap etmektedir. Özellikle gelişme çağındaki gençler izledikleri dizideki sevdiği karakteri model alabilir. Bu yüzden kötü örnek oluşturabilecek davranışlar kapalı bir şekilde izleyiciye iletilmiştir. Dizide sigara geçen yerleri yerine sakız kullanarak sansürlemiştir. Alkol üzüm, erik gibi meyvelerle ifade edilmiştir. Meyhanede geçecek bir sahnenin manavda geçmesi dizinin orijinalliğini artırmıştır. Kulpu kırık çaydanlık, tuvalet terliği, delik çorap, duş perdesi gibi ifadeler dizide küfür olarak kullanılmıştır.

Dizide geçen müzikler, diziyi izlemeyenler için Hint filmlerini ya da Yeşilçam’ı filmlerini de anımsatabilmesine karşın çeşitli tarzlarda orijinal müziklerin dizide geçmesi dizinin senaryosunu tamamlamakta, izleyiciyi dizinin dünyasına daha da yakınlaştırmaktadır.

Leyla ile Mecnun, komedi diye adlandırılan diğer dizilerin aksine bir absürd komedidir. Bir karikatürün dizileştirilmiş halidir denilebilir. İnce, düşündüren espriler, ders çıkarılması gereken olaylar, aslında bakıp göremediklerimiz Leyla ile Mecnun’u üst sıralara çıkaran sebeplerdendir. Absürd komedi olmasına rağmen izleyen insan diziye”dizi” diye bakmamaktadır. Onca olağanüstülüğe karşın gerçek gibi düşünmektedir. Oyuncular rollerini öyle benimsemişler ki, o role öyle oturmuşlar ki, izlediğiniz yaşantılar, kişiler “dizi”den ötedir. Senarist, yönetmen, oyuncular, dizide görevli herkes yapacağı görevi tam anlamıyla yapmaktadır.

Her ne kadar eksiklikleri hissedilse de Arda ve Leyla karakterlerinin ayrılmasından sonra dizinin yönü değişmiştir. Efsanede bilindiği üzere Mecnun Leyla’dan başka bir şey görmemektedir. Mecnun romantik çizginin dışına çıkmış ve “Ne olur artık izin ver bana, ne olur yaşamama izin ver, tekrar birilerini sevmeme izin ver. Ölemem ben öldüremem kendimi Leyla” demiştir. Bu yaşanılmış ve yaşanılacak olan büyük aşklara ders olmuştur. İnsan bir insanı çok sevebilir, onun için uğrunda her şeyi yapabilir ama vazgeçmesi gerektiğinde, bir taraf öldüğünde, hayatın devam ettiğini unutmaması gerekmektedir. Batı’daki Romantizm akımı sonrası aşk için ölmek kahramanlık haline gelmişti. Efsaneler, hikayeler, insanların sadece bir kişiyi seveceğini aşılamaktaydı romantik insanlara. Oysa realite farklıdır. İnsan sevgi ile yaratılmıştır ve yaşadığı müddetçe sevebilir.  

Karikatür tarzı güldürürken düşündüren, ders çıkarttıran espriler Leyla ile Mecnun’u diğer dizilerin önüne çıkaracak bir faktördür. Anlaşılabilmesi karşı tarafın kültürel yeterliliğine bağlı olması sebebiyle Leyla ile Mecnun izleyicilerinin gündemi takip eden, sinema dünyasının başarılı eserlerini izlemiş, edebi içerikten anlayan, belli bir müzik zevki bulunan, izlemeyi bildiği gibi düşünmeyi de bilen eksikleri, aksayan yönleri görebilen, yani bilgi seviyesi yüksek bireyler olması dizinin kalitesini yükselten sebeplerdendir.

Dizinin sevilmesinde bir diğer faktör de insanlara yakın olmasıdır. Hangimiz annesi perde asarken yardım etmedi, hangimiz pazarda eşya taşırken sıkılmadı, hangimiz pijaması üzerine hırka giymedi, hangimiz Ferdi Tayfur şarkılarını dinlemedi, hangimiz mahalledeki teyzelerimizin akrabalarıyla evlendirilmek istenmedi ki? Dizi çekildiği ülkenin insanlarının genel özelliklerini yansıtmasının dışında evrensellik de taşımaktadır.  Aşk her dilde aşktır. Dostluk her dilde aynıdır. İyi her dilde iyi kötü her dilde kötüdür. Her kültürün kendine göre manevi unsurları olsa da diziyi izleyen bir yabancı, belki bizim gördüklerimizi göremese de dizinin kalitesini anlamakta zorluk çekmez. Dünya yaklaşık 20dakikalık 3-5 farklı karakter, iki-üç farklı stüdyoda çekilen dizilerden bile zevk alıyorsa Leyle ile

Mecnun’a her koşulda bir numaralı dizi olmak düşecektir.

İnsanlar sürekli gelişmekte olan bir dünyada yaşamaktadır. Her şeyde olduğu gibi izlediklerinde de en iyi olanı istemektedir. Leyla ile Mecnun uzun yıllardır devam etmekte olan dizi rüzgarına farklı bir ufuk getirmiştir. Senaristi ile yönetmeni ile oyuncuları ile yayında ve yapımda emek harcayan TRT1 ekibi ile Leyle ile Mecnun DÜNYANIN EN İYİ KOMEDİ DİZİSİDİR!

Leyla ile Mecnun Yorumları

1 Yorum


9 + = onüç

  • herbalife 3 Mart 2016 12:32

    Kaldırılmaması gerekirdi.

isimli yazarın diğer yazıları

Film Türleri

Yapım Yılları

Film Festivalleri